นิยามและตัวอย่าง
ของแผลผ่าตัดประเภทต่างๆ
(Surgical Wound Classification)
อนุกรรมการป้องกันและควบคุมโรคติดเชื้อในโรงพยาบาล
ปี พ.ศ. 2545
ประเภทที่ 1 แผลผ่าตัดสะอาด
Class I / Clean Wound
An uninfected operative wound in which no inflammation is encountered and the respiratory , alimentary, genital, or uninfected urinary tract is not entered. In addition, clean wound are primarily closed, if necessary, drained with closed drainaged. Operative incisional wounds that follow nonpenetrating (blunt) trauma should be included in this category if they meet the criteria
แผลผ่าตัดที่ไม่มีการติดเชื้อ หรือมีการอักเสบมาก่อน การผ่าตัดไม่ผ่านระบบทางเดินหายใจ ระบบทางเดินอาหาร อวัยวะสืบพันธุ์หรือท่อปัสสาวะ เป็นแผลชนิดแผลปิด และถ้ามีท่อระบายก็เป็นแบบ closed drainage Blunt trauma ที่ไม่มีการแทงทะลุหรือฉีกขาดจัดรวมอยู่ในกลุ่มนี้ด้วย
การผ่าตัดที่เป็น Class I / Clean Wound
Amputation (non-infected) * (* และ ขึ้นอยู่กับโรคที่เป็นด้วย)
Aneurysmectomy
Anterior decompression with bone graft
Alveolar bone graft (donor site)*
AVF
Arthoscopy
การผ่าตัดย้ายเส้นประสาท
Biopsy / excision of nodes * (* แล้วแต่ลักษณะของ node ด้วย)
Bone graft (donor site)
Burr holes for pneumoencephalogram or ventriculostomy
Craniotomy to remove hematoma
Craniotomy to remove tumor
Cutdown
Closed fracture surgery
Closed fracture zygoma (กรณีที่ไม่ได้ contact ในช่องปาก)
Eye surgery (non-infected) cataract, muscle resection (ของตา)
Neurosurgery (non-infected), Excision cystic hygroma
การผ่าตัดที่เป็น Class I / Clean Wound (ต่อ)
Excision of ganglion or nodules
Excision of intervertebral disk
Excision of nevus / mole
Excision mass ทางออร์โธปิดิกส์ที่ไม่มีการติดเชื้อ
Flap coverage (non-infected)
Herniorrhaphy (umbillical, inguinal)
Hydrocelectomy
Heart transplantation
Open / closed heart surgery (non-infected) MVR, AVR, total correction, PDA ligation
Insertion of deep line hyperal
Laparoscopy (ยกเว้น bile leak )
Laminectomy (non-infected)
Mastectomy / mammoplasty (non-infected)
Mediastinoscopy
Omphalocele – intact
Operation on muscles, tendons, fascia and bursa
Orchiectomy / Orchiopexy
Pace maker insertion
Parathyroidectomy
Penile prosthesis
Pin removal (non-infected)
Radical neck dissection without entry to the respiratory tract
Reconstruction orthopedic surgery (non-infected) - total hip replacement

- total knee replacement

Release muscle เช่น sternoclidomustoid release, TAL
Skin graft (donor site)
Skin graft (recipient site) for clean wound
Splenectomy, Stapedectomy, Thyroidectomy
การผ่าตัดที่เป็น Class I / Clean Wound (ต่อ)
V-P shunt
Vein stripping / ligation
Vascular surgery
Y-Z plasty (depending on site)
ประเภทที่ 2
Class II / Clean-contaminated Wound
An operative wound in which the respiratory , alimentary, genital, or urinary tracts are entered under controlled conditions and without unusual contamination. Specifically, operation involving the biliary tract , appendix, vagina, and oropharynx are included in this category, provided no evidence of infection or major break in technique is encountered.
แผลผ่าตัดที่มีการผ่าตัดผ่านระบบทางเดินหายใจ ระบบทางเดินอาหาร ระบบทางเดินปัสสาวะ การผ่าตัดที่เกี่ยวกับท่อน้ำดี ไส้ติ่ง อวัยวะสืบพันธุ์หญิง และ oropharynx ภายใต้สถานการณ์ที่ควบคุมได้ ไม่เกิดการละเมิดเทคนิคหรือเกิดการปนเปื้อน(contamination) ขณะผ่าตัด
การผ่าตัดที่เป็น Class II / Clean-contaminated Wound
Appendectomy (normal appendix)
Abdominal-perineal resection
A-P repair
Caesarean section
Chalaxion and conjunctival cysts
Cholecystectomy , CBDE (non-infected)
Circumcision
Cleft palate and / or cleft lip repair / Palatoplasty
Colostomy closure
Drop colostomy
Dental restorations
Dilation and curettage of uterus (non-infected) , Episiotomy
การผ่าตัดที่เป็น Class II / Clean-contaminated Wound (ต่อ)
Epispadias / hypospadias
Esophagectomy
Excision dermoid cyst and sinus
Explore-lap to lysis adhesion band
Feeding jejunostomy
FESS
Gastrotomy / Gastrostomy
Gastrectomy
Hepatectomy (non-infected)
Hysterectomy (abdominal / vaginal) / TAH
Radical hysterectomy
Intraoral / intranasal procedure
Kidney transplantation
Ligation and division of follapian tubes
Thoracotomy for neoplasm - lobectomy

- pnuemonectomy

- lung biopsy

Mastoidectomy
Meatotomy – Meatoplasty
Myringotomy with tubes
Nasal polypectomy , Nephrostomy
Nephrectomy – sterile urine at surgery
NL duct Probing (NL= nasolacrimal)
Omphalo mesenteric duct
Omphalocele – stage closure
Oophorectomy, Otoplasty, Orchiopexy
Salpingo – Oophorectomy
PCNL
Pilonidal cysts (non-infected)
Prostatectomy TUR & suprapubic (sterile urine)
Pyloromyotomy
Radical neck dissection with entry into respiratory tract or oral cavity
Resection of small bowel
Resection of colon / Sigmoidectomy / Colectomy no infection or gross spillage
Rhinoplasty
Shirodkar
Septoplasty
Steven’s procedure
T-E fistula
TUR-P, TUR-BT
Thyroglossal duct cysts
Tip Rhinoplasty
Tracheotomy / Tracheostomy
Tonsillectomy
Total laryngectomy
Tuboplasty
Tympanoplasty / Tympanotomy
Ureteral lithotomy (Cysto / Incision)
Ureteral reimplant
Urethroplasty
Vaginoplasty
Valvectomy
Whipple’s operation
Zenker’s diverticulum not on VA’s
ประเภทที่ 3
Class III / Contaminated Wound
Open, fresh ,accidental wounds. In addition, operation with major breaks in sterile technique (e.g. open cardiac massage) or gross spillage from the gastrointestinal tract, and incisions in which acute nonpurulent inflammation is encountered are included in this category.
แผลเปิด แผลสด แผลจากการได้รับอุบัติเหตุ และผ่าตัดที่มีการ break sterile techniqueเช่น open cardiac massage หรือเกิดการปนเปื้อนสิ่งขับหลั่งจาก G.I. tract และแผลที่เป็น acute inflammation.
การผ่าตัดที่เป็น Class III / Contaminated Wound
Acute inflammation wound
เช่น mastoidectomy และมี deep neck infection , PID, Appendectomy เป็นต้น
การผ่าตัดที่มี Gross spillage from GI tract
เช่น explore-lap ตัดต่อ bowel เป็นต้น
Open & Fresh accidental wound (ไม่เกิน 6 ชั่วโมง นับจากเวลาที่ได้รับบาดเจ็บจนถึงการผ่าตัด)
เช่น accident ที่มีแผลเปิดทาง ortho , stabbed wound , gun shot wound เป็นต้น
การผ่าตัดที่มี Major breaks in sterile technique
เช่น open cardiac massage, ถุงมือรั่ว, มด- แมลง, เป็นต้น
(* จำนวนบุคลากรที่มีมากๆในห้องขณะผ่าตัดมีโอกาสเสี่ยงต่อการ contamination )
แผลผ่าตัด Clean wound และ Clean-contaminated wound ที่มีลักษณะ inflammation
เช่น parotidectomy ที่มีลักษณะบวมแดง เป็นต้น
ประเภทที่ 4
Class IV / Dirty/Infected Wound
Old traumatic wound with retained devitalized tissue and those involve existing clinical infection or perforated viscera. This definition suggests that the organism causing post-operative infection were present in the operative field before the operation.
แผล old traumatic มีเนื้อตาย มีการติดเชื้ออยู่ก่อน มีการทะลุของ viscera , ลำไส้
การผ่าตัดที่เป็น Class IV / Dirty/Infected Wound
Amputation for wet grangrene
Rupture appendicitis
Appendicial abscess
Burn wound debridement
Excision of Nails เช่น ingrown
Endophthalmitis – ที่มี infection
I/D of any abscess
Lacerations or traumatic wounds
Nephrectomy-Bacteriuria at surgery
Omphalocele-Peritoneum ruptured
Open fracture (ได้รับบาดเจ็บจนถึงการผ่าตัดนานกว่า 6 ชั่วโมง)
Osteomyelitis (infected)
Pelvic abscess
Perforated viscera (perforated bowel)
Pilonidal cysts-infected
Skin graft from infected site
TB spine
Re-debridement (infected)
แผลผ่าตัด Clean wound และ Clean-contaminated wound ที่มีการติดเชื้อ / เป็นหนอง
ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่
ข้อตกลงร่วมกันเรื่องการรายงาน Surgical Wound Classification
---------------------------
1. การบันทึก Wound Class ของพยาบาลห้องผ่าตัดให้ยึดตามแพทย์ผู้ผ่าตัดบอก หากผู้เก็บข้อมูล IC ของหอผู้ป่วยต่างๆ มีข้อสงสัยเกี่ยวกับ class ของแผลผ่าตัด ให้เขียน note ประสานไปยังประธาน IC ของห้องผ่าตัด
2. การนับจำนวนแผลผ่าตัดให้นับตามจำนวนการลงมีดผ่าตัด
3. กรณีที่เป็น pin หรือ K- wire ที่โผล่ออกจากผิวหนังให้นับตามจำนวน pin หรือ K- wire ที่ใส่
และไม่คิดเป็นแผลผ่าตัด
4. การทำ arthroscopy ให้นับว่าเป็น 1 แผลผ่าตัดยกเว้นมี reconstruction ร่วมด้วย ให้นับเพิ่มอีก 1-2
แผล ตามจำนวน donor
5. กรณี on skeletal traction ใน OR ไม่นับเป็นแผลผ่าตัด
6. การทำ scope ต่าง ๆ ถือเป็นการตรวจวินิจฉัยไม่ถือเป็นการผ่าตัด ยกเว้นกรณีที่มีการลงมีดผ่าตัด
7. ให้มีการรายงานแผล cut down แยกต่างหาก
8. แผล drain ที่มีการลงมีดผ่าตัดให้นับเป็นแผลผ่าตัด
ได้แก่ ICD , Jackson pratt , Tube-drain, T-tube ฯลฯ
หมายเหตุ

1. CO2 Laser ไม่นับเป็นแผลผ่าตัด

2. Cryotherapy นับเป็น treatment

3. ไม่นับแผล Redivac drain

คณะอนุกรรมการป้องกันและควบคุมโรคติดเชื้อในโรงพยาบาล
1 มิถุนายน 2548